"Dezenformasyon yasası" teklifi Meclis’e sunuldu

Sosyal medya, internet medyası ve basın kartı alma koşullarına ilişkin yeni yükümlülükler getiren 40 maddelik yasa teklifi AKP ve MHP milletvekillerinin imzasıyla Meclis’e sunuldu

 

Kamuoyunda “dezenformasyon yasası” olarak bilinen ve 40 maddeden oluşan “Basın Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”, AKP ve MHP milletvekillerinin imzasıyla TBMM Başkanlığına sunuldu.

 

MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız ile AKP Milletvekili Ahmet Özdemir’in ilk imzacısı olduğu teklifte uzun süredir bu konudaki çalışmayı yürüten AKP Grup Başkanvekili Mahir Ünal’ın isminin yer almaması dikkat çekti.

 

Sosyal medya ve internette “yalan haberle mücadele” gerekçesiyle hazırlanan teklif ile Türk Ceza Kanunu’na (TCK) “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” suçu ekleniyor.

 

Düzenlemenin 29. maddesinde yer alan bu değişikliğin gerekçesinde, “internetin sağladığı anonim ortamın yalan, yanlış veya manipülatif içeriklerin artmasına neden olduğu” savunuluyor. Söz konusu maddede "Sırf halk arasında endişe, korku veya panik yaratmak saikiyle ülkenin iç ve dış güvenliği, kamu düzeni ve genel sağlığı ile ilgili gerçeğe aykırı bir bilgiyi kamu barışını bozmaya elverişli şekilde alenen yayan kimse, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Suçun, failin gerçek kimliğini gizlemek suretiyle veya bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, verilen ceza yarı oranında artırılır" ifadeleri yer alıyor.

 

İnternet haber sitelerinin Basın Kanunu kapsamına alınıyor

Teklifte dikkat çeken düzenlemeler şöyle:

İnternet haber sitelerinin beyannameleri Cumhuriyet Başsavcılıkları yerine Basın İlan Kurumu'na verilecek.

İnternet haber sitelerine yayın durdurma cezası verilemiyor ancak verilen süre içerisinde eksikliklerin giderilmemesi ya da gerçeğe aykırı bilgilerin düzeltilmemesi halinde haber sitesi vasfı kazanılmaması tespiti şartı düzenlenecek. Bu karar ile internet haber sitesi vasfını kazanamayan haber sitesi süreli yayın kapsamının dışında bırakılmış olacak.

İnternet haber siteleri yayınladıkları içerikleri iki yıl süre ile muhafaza etmek zorunda olacak.

İnternet haber siteleri için cevap ve düzeltme hakları da teklifte yer aldı. İçeriğin yayından çıkarılması ile erişimin engellenmesi durumlarında düzeltme ve cevap metni bir hafta süre ile yayınlanacak.

İnternet ortamında yapılan yayınların düzenlenmesine dair 5651 sayılı kanunun “Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi” maddesinin ilk fıkrasına ek yapılacak. Söz konusu maddeye göre Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı Cumhurbaşkanlığı veya millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi veya genel sağlığın korunması ile ilgili bakanlıkların talebi üzerine Başkan tarafından internet ortamında yer alan yayınla ilgili olarak 4 saat içinde yerine getirilmek üzere içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararı verebilecek. Yine aynı maddede yapılan değişiklikle Milli İstihbarat Teşkilatının faaliyetleri ve personeline yönelik suç teşkil eden içerikler katalog suçlar kapsamına dahil edilecek.

Sosyal medya platformlarına getirilen temsilci bulundurma zorunluluğu kapsamında, söz konusu temsilcinin artık yalnızca Türk vatandaşı olması yeterli olmayacak; temsilcinin Türkiye’de ikamet etmesi gerekecek.

40 maddeden oluşan teklifin 28 maddesi internet haber sitelerinin Basın Kanunu kapsamına alınmasını düzenliyor. Yapılacak değişikliklerle internet haber siteleri resmi ilanlardan faydalanabilecek, çalışanları basın kartı alabilecek.

 

Gazetecilik örgütlerinden teklifin geri çekilmesi için çağrı

Öte yandan Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS), Uluslararası Basın Enstitüsü (IPI) Türkiye Ulusal Komitesi, Gazeteciler Cemiyeti, Çağdaş Gazeteciler Derneği (ÇGD), Basın Konseyi, Haber-Sen, İzmir Gazeteciler Cemiyeti’nin (İGC) aralarında bulunduğu 7 gazetecilik örgütünden “dezenformasyon yasasına” karşı ortak çağrı yaptı.

 

Çağrıda, gazetecilik örgütlerinin görüşü alınmadan, bir grup siyasetçi ve bürokrat tarafından hazırlanan teklifin, Cumhuriyet tarihinin en ağır sansür ve otosansür mekanizmalarından birine yol açabileceği endişesi dile getirildi. Meslek örgütleri kanun teklifinin geri çekilmesi için çağrı yaptı.