Expression Interrupted

Türkiye’de ifade özgürlüğüne yönelik baskının öncelikli hedefi gazeteciler ve akademisyenler. Yüzlerce gazeteci ve akademisyen hakkında soruşturma açıldı, birçoğu tutuklandı. Bu site ifade özgürlüğünü kullandığı için soruşturma ve kovuşturmaya uğrayanlar hakkındaki yasal süreci takip etmektedir.

ANALİZ | Dijital sansürün hedefinde basın var: İki ayda 98 hesap ve alan adı erişime engellendi

ANALİZ | Dijital sansürün hedefinde basın var: İki ayda 98 hesap ve alan adı erişime engellendi

Eylül ayından bu yana dijital sansür hem kapsamını hem de hedeflerini genişletti. Sosyal medyadan internet sitelerine uzanan erişim engelleri, basının dijital alandaki varlığını da doğrudan hedef aldı 

ALİ SAFA KORKUT

Eylül ayı itibarıyla dijital medyaya yönelik erişim engeli uygulaması gözle görülür biçimde arttı. Engellemeler, özellikle X’teki sosyal medya hesapları üzerinde yoğunlaşsa da yalnızca bununla sınırlı kalmadı. Sosyal medya paylaşımlarından alan adlarına, web sayfalarından e-bültenlere, hatta Google Formlar’dan WhatsApp kanallarına kadar çok sayıda farklı içerik için erişim engeli kararı verildi. 

Basın mensupları da engel kararlarının hedefi oldu ve çok sayıda gazete, televizyon kanalı, haber sitesi, ajans ve gazeteciye ait sosyal medya hesabı ile alan adına erişim engellendi. 

Yaklaşık iki aylık süreçte alınan kararlar, erişim engellerinin hem sayı hem de kapsam bakımından genişlediğini gösteriyor. Bu dönemde hangi dijital içeriklerin hedef alındığına ve engellemelerin hangi mecralarda yoğunlaştığına ilişkin veriler, dijital alandaki sansürün ulaştığı boyutu daha açık biçimde ortaya koyuyor. 

Engellenenlerin yüzde 98’i sosyal medya hesabı 

Öyle ki 1 Eylül - 23 Ekim tarihleri arasında sosyal medya hesabı, sosyal medya paylaşımı, alan adı, Google formu, web sayfası, WhatsApp kanalı, Google dokümanı ve e-bültenden oluşan toplam 2 bin 133 URL hakkında erişim engeli kararı verildi. 

Bu URL’lerin bin 825’i erişim engeline eylül ayında, 308’i ise ekim ayında maruz kaldı. 

2 bin 133 URL’in 2 bin 81’i sosyal medya hesaplarından oluşurken, onu 30 ile sosyal medya paylaşımı, 16 ile de alan adı izledi. 

Hesap sayısı bakımından erişim engeline en fazla maruz kalan platform ise X oldu. 

Zira engellenen 2 bin 81 sosyal medya hesabının bin 678’i X hesaplarından oluştu. Bu, engellenen hesapların yüzde 80’ine denk gelirken, X’i 239 hesapla Instagram ve 84 hesapla Facebook izledi. 

Dört LinkedIn hesabı da bu dönemde erişim engeline maruz kalanlardan oldu.

Hesapların toplam takipçi sayısı 50 milyonu aştı

Hakkında erişim engeli kararı verilen sosyal medya hesaplarının toplam takipçi sayısı ise 52 milyon 328 bin 761 oldu. 

Bunlar arasında takipçi sayısı itibarıyla ilk sırayı ise 3 milyon 112 bin takipçisiyle gazeteci İrfan Değirmenci’ye ait “@degirmencirfan” kullanıcı adlı X hesabı aldı. 

Onu, Halk Tv’nin X ve YouTube hesapları izlerken, en yüksek takipçili 20 hesabın dokuzu gazete, televizyon kanalı, haber sitesi, ajans ve gazetecilere ait olanlardan oluştu. 

Her üç URL’den birini Bakırköy engelledi

Sayı itibarıyla en çok URL hakkında erişim engeli kararı veren merci ise Bakırköy 7. Sulh Ceza Hakimliği oldu. Hakimlik, toplam 459 URL’in engellenmesine karar verirken, ikinci sırada ise 260 URL ile Bakırköy 6. Sulh Ceza Hakimliği yer aldı. 

Bu URL’ler hakkında engel kararı veren sekiz hakimliğin dördü Bakırköy’dekilerden oluştu. Bakırköy sulh ceza hakimlikleri toplam 885 URL için erişim engeli kararı verdi. Bu, neredeyse her üç URL’den birine denk geliyor. 

936 URL hakkındaki erişim engeli kararının kim tarafından verildiği ise tespit edilemedi. 

Basın hedefte: 98 sosyal medya hesabı ve alan adı hakkında erişim engeli 

Basın da 1 Eylül - 23 Ekim tarihleri arasında erişim engeline maruz kalanlar arasında önemli bir yer kapladı. 

Bu tarih aralığında 63 farklı medya kuruluşu ve gazeteciye ait en az 98 sosyal medya hesabı ve alan adı hakkında erişim engeli kararı verildi. Bunların 94’ü sosyal medya hesaplarından, dördü de alan adlarından oluştu.  

Bu hesapların toplam takipçi sayısı ise 21 milyon 794 bin 904 oldu. Bu, engellenen tüm sosyal medya hesaplarının toplam takipçi sayısının neredeyse yarısını oluşturuyor. Üstelik bu sayıya, yalnızca 89 hesabın takipçi sayısıyla ulaşıldı. Beş hesap, sahipleri tarafından kapatıldığı için takipçi sayısı tespit edilemedi. 

Erişim engeli kararı verilenler arasında takipçi sayısı en yüksek 20 hesap şöyle: 

Yukarı