Expression Interrupted

Türkiye’de ifade özgürlüğüne yönelik baskının öncelikli hedefi gazeteciler ve akademisyenler. Yüzlerce gazeteci ve akademisyen hakkında soruşturma açıldı, birçoğu tutuklandı. Bu site ifade özgürlüğünü kullandığı için soruşturma ve kovuşturmaya uğrayanlar hakkındaki yasal süreci takip etmektedir.

Türkiye’de Basın ve İfade Özgürlüğü – 379

Türkiye’de Basın ve İfade Özgürlüğü – 379

Gazeteciler Eser ve Topaloğlu’na hapis cezası; tutuklu gazeteci Uğur Yılmaz’ın cezası onandı; helikopterden atılan yurttaşlara dair haber yapan iki gazeteciye dava; Emniyet 20 gazeteciyi fişledi

 

Gazeteciler Sadiye Eser ve Sadık Topaloğlu’na hapis cezası

Mezopotamya Ajansı (MA) eski çalışanları Sadiye Eser ve Sadık Topaloğlu’nun “örgüt üyeliği” (TCK 314) suçlamasıyla yargılandıkları davanın dokuzuncu duruşması 8 Eylül 2022 tarihinde İstanbul 22. Ağır Ceza Mahkemesinde görüldü.

 

Eser ve Topaloğlu’nun avukatları, suçun maddi ve manevi unsurlarının oluşmadığını belirterek beraat talep etti.

 

Mahkeme, Eser ve Topaloğlu’na “örgüt üyeliği” suçundan ayrı ayrı 6 yıl 3 ay hapis cezası verdi.

 

Haberin ayrıntılarına buradan ulaşabilirsiniz.

 

Tutuklu gazeteci Uğur Yılmaz’ın cezası onandı

Elazığ Karakoçan Cezaevinde tutulan gazeteci Uğur Yılmaz’a, 2015 yılında “örgüt propagandası” (TMK 7/2) suçlamasıyla açılan davada verilen 10 ay hapis cezası Yargıtay tarafından onandı.

 

“Örgüt üyeliği” (TCK 314/2) ve “örgüt propagandası” (TMK 7/2) suçlarından verilen 6 yıl 10 ay 15 gün hapis cezası nedeniyle 2017 yılından bu yana tutuklu bulunan Yılmaz’ın 23 Mart 2023’te tahliye edilmesi bekleniyordu. Ancak son cezanın onanması nedeniyle bu tarihin 26 Ağustos 2023 yılına kadar uzatılabileceği belirtiliyor.

 

Helikopterden atılan yurttaşlara dair haber yapan iki gazeteciye dava

Van’ın Çatak ilçesinde helikopterden atılan Servet Turgut ve Osman Şiban’ın gözaltına alınma kararını veren savcının, olayı ortaya çıkaran gazeteciler hakkında gözaltı kararı veren savcıyla aynı olduğunu duyuran Mezopotamya Ajansı (MA) İmtiyaz Sahibi Ferhat Çelik ve haberi paylaşan Jiyan TV İmtiyaz Sahibi İdris Yayla hakkında dava açıldı.

 

“Gazetecilere gözaltının talimatını aynı savcı verdi” başlıklı haber nedeniyle Van Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başlatılan soruşturma 9 Ağustos 2022 tarihinde tamamlandı.

 

Soruşturmayı tamamlayan Başsavcılık, soruşturma ve gözaltı kararı veren savcının isminin haberde açık olarak verilmesini suçlama konusu yaptı. İddianamede Çelik ve Yayla’nın “terörle mücadelede görev almış kişileri hedef gösterme” (TMK 6/1) suçundan cezalandırılmaları istendi.

 

İddianame, Van 2. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edildi. Gazetecilerin yargılanacağı davanın ilk duruşması ise 22 Kasım’da görülecek.

 

Emniyet 20 gazeteciyi fişledi

Emniyet Genel Müdürlüğü’nün “istihbarat amaçlı” yaptığı ve 20 gazetecinin ismi bulunan gizli ibareli belge, “örgüte bilerek ve isteyerek yardım etmek” suçlamasıyla yargılanan Dicle Müftüoğlu’nun dava dosyasında ortaya çıktı.

 

Fethullah Gülen Cemaati’ne yönelik toplanan istihbarat bilgilerine dayanan fişlemede, gazetecilerin “Journalist Post” adlı bir dergide yazılarının çıktığı belirtildi. Söz konusu derginin Fethullah Gülen yapılanmasıyla bağlantılı olduğu öne sürülen fişleme tutanağında gazetecilerin isimleri, TC kimlik numaraları, dergideki pozisyonları ve Ulusal Yargı Ağı (UYAP) üzerinde kaydının bulunup bulunmadığı bilgileri yer aldı. Emniyet Genel Müdürlüğü’nün Fethullah Gülen yapılanmasına dair açık kaynak taraması ile isim listesi ve bilgi notu oluşturulması talebiyle oluşturulan fişleme listesinin gizli ibareli belge ile Ağrı, Ankara, Antalya, Diyarbakır, Giresun, İstanbul, İzmir, Kahramanmaraş, Kocaeli, Sivas ve Trabzon il emniyet müdürlükleri terörle mücadele şubelerine gönderildiği belirtildi.

 

Derginin yönetiminde yer alan ve dergiye yazı gönderenlerinin isimlerinin yer aldığı fişlemedeki gazeteciler ise şöyle: Dicle Fırat Gazeteciler Derneği Eş Başkanı Dicle Müftüoğlu, Avrupa Gazeteciler Federasyonu (EFJ) Başkan Yardımcısı Mustafa Kuleli, Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS) Genel Başkanı Gökhan Durmuş, Engin Sağ, Şemsi Açıkgöz, Mustafa Kılıç, Yüksek Durgut, Ramiz Kılıçarslan, Necdet Çelik, Hasan Cücük, İsmail Muhammet Sağıroğlu, Enes Cansever, Basri Doğan, Türkmen Terzi, Vedat Demir, Rabia Yavuz Türe, Yunus Erdoğdu, Naciye Nur Kılıç, Erkan Pehlivan ve Erkin Emet. Gazeteciler Durmuş ve Müftüoğlu’nun dergiye yazı gönderdikleri kaydedilen fişleme tutanağı, 24 Mayıs 2022’de Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü’nde görevli polisler tarafından imza altına alındı.

 

Gazeteci Onur Öncü beraat etti

İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’ya hakaret ettiği iddiasıyla “kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret” (TCK 125) suçlamasıyla yargılanan gazeteci Onur Öncü beraat etti.

 

Basit yargılama usulü ile görülen davayı 26 Temmuz 2022 tarihinde karara bağlayan Küçükçekmece 22. Asliye Ceza Mahkemesi, isnat edilen suçun unsurlarının oluşmadığına kanaat getirerek beraat kararı verdi.

Haber takibine polis müdahalesi: ETHA muhabiri gözaltına alındı, MA muhabiri darp edildi

Tutuklu yakınlarının 3 Eylül 2022 tarihinde İstanbul’un Kartal ilçesinde gerçekleştirdiği Adalet Nöbeti eylemine polis müdahale etti.

 

Açıklamanın yapılacağı Kartal Meydanı’na doğru yürüyerek açıklama yapmak isteyen tutuklu yakınları, polisler tarafından çembere alındı. Polisler, kaymakamlığın yasak kararını öne sürerek, açıklama yapılmasına izin vermeyeceğini belirtti.

 

Polisler, bu sırada haber takibi yapan gazetecilerin görüntü almasını engelledi ve gazetecileri alandan uzaklaştırdı. Bu esnada görüntü almaya çalışan Etkin Haber Ajansı (ETHA) muhabiri Elif Bayburt darp edilerek, ters kelepçeli bir şekilde gözaltına alındı. Polis, haber takibi yapan Mezopotamya Ajansı (MA) muhabiri Doğan Kaynak’ın kolunu arkaya doğru bükerek darp etti ve alandan uzaklaştırdı.

 

Dicle Fırat Gazeteciler Derneği (DFG) 8 Eylül günü Bayburt ve Kaynak’ın maruz kaldıkları polis müdahalesine ilişkin Çağlayan’daki İstanbul Adalet Sarayı önünde açıklama yaptı. Açıklamanın ardından polisler hakkında “görevi kötüye kullanma” (TCK 257), “işkence ve kötü muamele” (TCK 94), “hakaret” (TCK 125) ve “yaralama” (TCK 256) suçlamalarından suç duyurusunda bulundu.

 

Gazeteci Oktay Candemir hakkında soruşturma başlatıldı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Van’da düzenlenen mitingi için Van Büyükşehir Belediyesinin 2,5 milyon TL değerinde iki günlük araç kiralama ihalesi düzenlediğine ilişkin haberi nedeniyle gazeteci Oktay Candemir hakkında “iftira” (TCK 267) ve “hakaret” (TCK 125) suçlamalarıyla soruşturma başlatıldı.

 

Van Cumhuriyet Savcılığının yürüttüğü soruşturma kapsamında 6 Eylül günü emniyete giderek ifade veren “Normal şartlarda ihalede yaşanan yolsuzluklara ilişkin soruşturma başlatılması gerekirken haberi yapan gazeteciler yargılanıyor. Yargılanması gereken ben değil, halkın belediyelerinde yaşanan soygunu yapanlardır. Bizler gazeteciyiz ve aynı zamanda kamu denetçisiyiz” dedi.

 

Can Dündar hakkında “Cumhurbaşkanına hakaret” suçlamasıyla soruşturma başlatıldı

Gazeteci Can Dündar'ın sosyal medyada Leman dergisinin kapağını kullanarak yaptığı yorum hakkında soruşturma başlatıldı.

 

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Dündar’ın 31 Ağustos 2022 tarihinde sosyal medya hesabından Leman dergisinin kapağını kullanarak “O süper savcı gelmeyecek” diye yazdığı paylaşımı hakkında “Cumhurbaşkanına hakaret” (TCK 299) ve “Türk milletini, Türkiye Cumhuriyeti devletini, devletin kurum ve organlarını aşağılama” (TCK 301) suçundan resen soruşturma başlattı.

İYİ Parti’den gazeteci Barış Yarkadaş hakkında suç duyurusu

İYİ Parti Genel Sekreteri avukat Uğur Poyraz, katıldığı bir canlı yayında partisine ve parti yöneticilerini kastederek söylediği sözler nedeniyle gazeteci ve eski CHP Milletvekili Barış Yarkadaş hakkında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına 7 Eylül 2022 tarihinde suç duyurusunda bulundu. İYİ parti avukatı, Yarkadaş’ın “iftira” (TCK 267) suçundan cezalandırılmasını talep etti.

 

Yarkadaş, 5 Eylül 20220 tarihinde TV100 kanalında katıldığı “Gürkan Hacır ile Taksim Meydanı” programında İYİ Parti yöneticilerinin ve yakın çevrelerinin büyükşehir belediyelerinden “ihale aldıkları” iddiasında bulunmuştu.

 

Gazeteci Güngör Arslan cinayetine ilişkin iddianame hazırlandı

Gazeteci Güngör Arslan’ın Kocaeli’deki ofisinde uğradığı silahlı saldırının sonucu öldürülmesine ilişkin Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığınca iddianame hazırlandı.

 

Kocaeli 1. Ağır Ceza Mahkemesince kabul edilen iddianamede, tutuklu sanıklardan üçü hakkında “tasarlayarak kasten öldürme” suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası istendi.

 

Olayla ilgili olarak yakalanan 10’u tutuklu 14 sanık hakkında çeşitli suçlardan kamu davası açılmıştı.

 

TBB, TGS ve TGC Basın Ahlak Esasları'nın iptali için Danıştay’a başvurdu

Türkiye Barolar Birliği (TBB), Basın İlan Kurumun (BİK) kararı ile belirlenen ve 6 Temmuz 2022 tarihinde yürürlüğe giren “Basın Ahlak Esasları”nın yürütmesinin durdurulması ve iptali için 6 Eylül 2022 tarihinde Danıştay’a dava açtı.

 

Söz konusu düzenlemede "yalan ve yanlış haber, hakaret ve sövme, terörü meşrulaştırma, lekelenmeme hakkı, ailenin korunması" gibi ifadeler bulunması sebebiyle basın meslek örgütleri karara tepki göstermişti.

 

TBB tarafından yapılan açıklamada, BİK’in söz konusu kararının “kanuni dayanaktan yoksun biçimde, kanunla düzenlenmesi gereken birçok konuda belirsiz ve ölçüsüz, yoruma açık, muğlak düzenleme ve sınırlamalar getirdiği” vurgulandı.

 

Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS) ve Türkiye Gazeteciler Cemiyeti (TGC) de 8 Eylül 2022 günü, BİK’in “Basın Ahlak Esaslarına Dair Genel Kurul Kararı”nı ve “Resmi İlan ve Reklamlar ile Bunları Yayınlayacak Süreli Yayınlar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği”ni yargıya taşıdı.

 

Danıştay 10. Dairesinde “Basın İlan Kurumuna karşı “yürütmenin durdurulması” ve “iptali” talebiyle iki ayrı dava açan TGS ve TGC’nin verdiği dilekçede BİK’in, ilan kesme cezaları yoluyla özellikle iktidarın muhalif basın üzerinde uyguladığı baskının aktörü haline geldiği belirtildi.

Efkan Bolaç “Cumhurbaşkanına hakaret” suçlamasıyla hakim karşısına çıktı

Karikatürist Carlos Latuff’un, Soma Katliamı ve Berkin Elvan çizimlerini sosyal medya hesabından paylaşan Avukat Efkan Bolaç’a “Cumhurbaşkanına hakaret” (TCK 299) suçlamasıyla açılan davanın ilk duruşması 6 Eylül 2022 tarihinde İstanbul 52. Asliye Ceza Mahkemesinde görüldü.

 

Bolaç’ın avukatı Kemal Aytaç, usule ilişkin beyanda bulundu. Suçlama konusu karikatürün 2014’te paylaşıldığını, ancak iddianamede suç tarihi olarak 2022 yazıldığına dikkat çeken Aytaç, 2014 yılında Erdoğan’ın Cumhurbaşkanı olmadığını da hatırlattı. Üzerine atılı suçlamaya ilişkin beyanda bulunan Bolaç, “TCK 299’u yanlış kullanıyorsunuz. TCK 299 tarafsız bir Cumhurbaşkanını korumak içindir. Fakat Erdoğan şu an bir partinin başkanıdır” dedi.

 

Duruşma savcısı, esas hakkındaki mütalaasını hazırlamak için süre talep etti. Talebi kabul eden mahkeme, davayı 24 Ocak 2023 tarihine erteledi.

 

Haberin ayrıntılarına buradan ulaşabilirsiniz.

Gazeteci Abdullah Kaya’nın davası Kasım ayına ertelendi

Gazeteci Abdullah Kaya’nın “örgüt üyeliği” (TCK 314/2) ve “örgüt propagandası” (TMK 7/2) suçlamalarıyla yargılandığı davanın 19. duruşması 6 Eylül 2022 tarihinde Ağrı 2. Ağır Ceza Mahkemesinde görüldü.

 

Kaya ve avukatının mazeret bildirerek, katılmadığı duruşma, dosya üzerinden görülerek 15 Kasım 2022 tarihine erteledi.

Mehmet Emin Kurnaz’ın davası Ekim ayına ertelendi

BirGün gazetesi politika editörü Mehmet Emin Kurnaz’a “kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret” (TCK 125) ve “Cumhurbaşkanına hakaret” (TCK 299) suçlamalarıyla açılan davanın dördüncü duruşması 8 Eylül 2022 tarihinde İstanbul 2. Asliye Ceza Mahkemesinde görüldü.

 

P24 tarafından takip edilen duruşmada, BirGün gazetesinde 25 Mayıs 2021 tarihinde yayımlanan “Çetelerin İktidarı” başlıklı yazıda MHP lideri Devlet Bahçeli ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’a hakaret edildiği suçlamasıyla yargılanan Kurnaz ile avukatı Ali Deniz Ceylan hazır bulundu. Duruşmaya Erdoğan’ın avukatı da katıldı.

 

Önceki celse mütalaasını sunan savcı, Kurnaz’ın üzerine atılı suçlardan cezalandırılmasını istemişti. Esasa karşı savunmasını yapan Kurnaz, daha önceki beyanlarını tekrar ederek suçlamaya konu edilen haberi kamu yararı için yaptığını söyledi. Kurnaz, beraatını talep etti. Esasa karşı beyanda bulunan avukat Ceylan, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin (AİHM) Vedat Şorli kararını anımsatarak “Usülden beraat kararı verilmesi gerekir ve esasın hiç tartışılmaması gerekir” dedi.

 

Müvekkilinin gazetecilik faaliyeti nedeniyle yargılandığını söyleyen Ceylan beraat talep etti: “Suçlama konusu haberin, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Bahçeli’nin siyasi kariyerlerinde ve özel hayatlarında bir etkisi oluşmamıştır. Dolayısıyla suçun unsuru oluşmamıştır.”

 

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın avukatı ise, “Cumhurbaşkanına hakaret suçu devlete karşı işlenen suçlar kategorisindedir. Madde ile korunan cumhurbaşkanlığı makamıdır. AİHM’in Vedat Şorli kararı tavsiye kararı niteliğindedir. Kanun koyucuların iç hukuktaki yolları tüketmeden AİHM kurallarını uygulaması iç hukukumuzun hükümlerinin yetersiz sayılması anlamına gelir. Sanığın cezalandırılmasını istiyoruz” dedi.

 

Erdoğan’ın avukatının ardından yeniden söz alan Ceylan, uluslararası sözleşmelerin iç hukukun üstünde olduğuna dair Anayasa’nın 90. maddesini hatırlatarak AİHM kararlarının tavsiye niteliğinde olmadığını vurguladı. Ceylan ayrıca, “TCK 299 tarafsız Cumhurbaşkanını korumak içindir. Ancak yapılan değişiklikle partili bir Cumhurbaşkanı var” diyerek Erdoğan’ın avukatının argümanlarına karşı çıktı.

 

Mahkeme davayı hükme bağlamak için dosyanın incelenmesine karar vererek duruşmayı 20 Ekim 2022 tarihine erteledi.

 

Tutuklu gazeteci Ziya Ataman: “Çıplak aramaya maruz kaldım”

Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile kapatılan Dicle Haber Ajansı (DİHA) muhabiri Ziya Ataman, Van Yüksek Güvenlikli Cezaevinden sevk edildiği Erzurum Dumlu 2 Nolu Yüksek Güvenlikli Cezaevinde çıplak aramaya maruz kaldığını ve sonrasında da tek kişilik hücreye konulduğunu anlattı.

 

Ataman 10 Nisan 2016'da Van'da gözaltına alınmış ve ertesi gün “örgüt üyeliği” (TCK 314) suçlamasıyla tutuklanmıştı. Soruşturmada aleyhinde tanıklık eden tek kişinin ifadesini geri çekmesine rağmen serbest bırakılmayan Ataman'ın yargılandığı davada iddianame, tutuklanmasından 20 ay sonra, Aralık 2017'de hazırlanmıştı.

Serhat Albayrak’la ilgili haberlere erişim engeli

Suç örgütü lideri Sedat Peker’in, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın damadı Berat Albayrak’ın ağabeyi ve Turkuvaz Medya Grubu'nun CEO’su Serhat Albayrak’ın da isminin geçtiği “rüşvet” iddialarını konu alan haberlere ilişkin "içerikten çıkarma" kararı alındı.

 

İstanbul Anadolu 3. Sulh Ceza Hâkimliği, Serhat Albayrak’ın avukatı Fatih Savaş’ın başvurusu sonucunda, Albayrak’la ilgili haberlerin içerikten çıkarılmasına hükmetti. Mahkeme, haberlerin Serhat Albayrak’ın kişilik hakkını zedelediğini iddia ederek iddiaların belgeye dayanmadığını savundu.

 

“Hürriyet baskını” haberlerine erişim engeli getirildi

2015 yılında Hürriyet gazetesi binasını basan kişilerin içinde yer alan dönemin AKP Gençlik Kolları Başkanı ve eski İstanbul Milletvekili Abdurrahim Boynukalın, Hürriyet baskınıyla ilgili bir dizi haber, video ve yorum hakkında erişim engeli kararı aldırdı.

 

7 Haziran 2015 seçimlerinin ardından 1 Kasım seçimlerine doğru gidilirken gerçekleşen olayda Boynukalın, beraberindeki AKP’li bir grupla Hürriyet binasının önüne gitmiş, binaya taşlı sopalı saldırı sırasında orada bulunmuş ve bir konuşma yapmıştı. Baskının gerekçesi, Erdoğan’ın bir TV programındaki sözlerinin Hürriyet İnternet’te “Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan Dağlıca açıklaması: “400 milletvekili alınsaydı bunlar olmazdı” başlığıyla verilmesiydi.

 

6 Eylül’de yayımlanan habere göre, Boynukalın’ın başvurusu üzerine İstanbul Anadolu 3. Sulh Ceza Hakimliği 29 Temmuz 2022’de olay ve sonrasıyla ilgili yapılan çok sayıda haber hakkında erişim engeli kararı aldı.

 

En az 69 gazeteci ve medya çalışanı cezaevinde

 

9 Eylül 2022 tarihi itibarıyla Türkiye’de en az 69 gazeteci ve medya çalışanı tutuklu veya hükümlü olarak cezaevinde bulunuyor.

 

Ayrıntılı listeye bu bağlantıdan erişilebilir.

 

 

Yukarı