Türkiye’de Basın ve İfade Özgürlüğü – 477

Instagram'a erişim engeli; AYM, İletişim Başkanlığına verilen yetkiyi iptal etti; Diren Keser tahliye edildi; AYM’den Sinan Aygül hakkında “hak ihlali” kararı

Instagram'a erişim engeli getirildi

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) 2 Ağustos günü Instagram'a erişim engeli getirdi. BTK'dan yapılan açıklamada, sosyal medya platformunun "katalog suçlara uymadığı" gerekçesiyle erişime kapatıldığı belirtildi.

 

BTK'nın internet sitesindeki sorgulama menüsünde de, Instagram'a erişimin engellendiği bilgisi yer aldı.

 

Katalog suçlar arasında çocuğa karşı cinsel istismar, intihara sevk etme, Atatürk'e hakaret gibi maddeler var.

 

Engelin ne zaman kaldırılacağı ya da başka yaptırımlar olup olmayacağına dair henüz bir açıklama yapılmadı.

Anayasa Mahkemesi, İletişim Başkanlığına verilen yetkiyi iptal etti 

Anayasa Mahkemesi (AYM), İletişim Başkanlığı'na "dezenformasyonla mücadele" görevi veren Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ni (CBK) "basın ve ifade özgürlüğüne müdahalede edilmesine imkân tanıyabileceği" gerekçesiyle iptal etti. 

Yüksek Mahkeme, "İletişim Başkanlığına verilen stratejik iletişim ve kriz yönetimine ilişkin görevlerin haberleşme ve basın özgürlüğüyle ilgili olması nedeniyle" Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenemeyeceğini hükmetti. 

Kararda, Anayasa’nın 104’üncü maddesiyle güvenceye alınan temel haklarla ilgili kararname ile düzenleme yapılamayacağı belirtildi. 

Öte yandan, kararı resmi hesabından duyuran AYM, bir süre sonra paylaşımı sildi. Daha sonra ise AYM’nin internet sitesine erişim kesildi. Yüksek Mahkeme'nin X hesabından yapılan paylaşımda, siteye ulaşılamamasına "internet trafiğindeki yoğunluk" gerekçe olarak gösterildi. 

 

Gazeteci Diren Keser tahliye edildi 

Mersin’deki evinden 27 Şubat’ta gözaltına alınarak Tarsus Kampüs Cezaevinde tutulan PİRHA Muhabiri ve CAN TV Programcısı Diren Keser, 1 Ağustos 2024 günü tahliye oldu. 

Keser hakkında, Facebook’ta yaptığı haber paylaşımları gerekçe gösterilerek 2017 yılında “örgüt propagandası” (TMK 7/2) iddiasıyla Mersin 9. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından dava açılmıştı. Aynı yıl görülen davada Keser’e mahkeme heyeti, 2 yıl 4 ay 3 gün hapis cezası vermişti. 2019 yılında yaklaşık dört ay cezaevinde kalan Keser, cezaevinden tahliye olmuş ancak Yargıtay’ın 2 Şubat 2024 yılında cezayı tekrardan onamasının ardından 27 Şubat’ta tekrar gözaltına alınarak Tarsus Cezaevine gönderilmişti. 

Gazeteci Ruşen Takva tehdit mesajları aldığını duyurdu 

Van Büyükşehir Belediyesinin caddelere yazdığı “Pêşî Peya (Önce Yaya)" uyarı yazısını silerek üzerine "Türkiye Türk'tür Türk kalacak" yazan çocuğa ulaşıp haberleştiren gazeteci Ruşen Takva, tehdit mesajlarını aldığını açıkladı. 

Takva, "Bugün yaptığımız ve bence önemli bir gazetecilik başarısı olan ‘Van’da yazılamaları yapan çocuk; avukat ve TEM polisinden fikir almış’ haberinin ardından, bana ulaşılabilecek her kanaldan sistematik olarak tehdit ediliyorum" ifadelerini kullandı. 

Takva, yazılamayı yapan 16 yaşındaki çocuğa ulaşmış ve çocuğun bir avukattan ve Terörle Mücadele Dairesi Başkanlığında (TEM) çalışan tanıdığından “fikir” aldığını yazmıştı. 

Anayasa Mahkemesinden Sinan Aygül hakkında “hak ihlali” kararı 

Anayasa Mahkemesi, Bitlis News Genel Yayın Yönetmeni ve Bitlis Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Sinan Aygül hakkında, yaptığı bir haber ve haberde kullandığı bir ifade gerekçe gösterilerek verilen cezanın “hak ihlali” olduğuna hükmetti. 

Aygül’ün bireysel başvurusunu karara bağlayan AYM, 21 Mayıs 2024’te verdiği kararında yazının yayımlanmasının Kiler’in özel hayatında kayda değer bir etkisi olduğunun ortaya konulmadığını belirterek, Aygül’ün ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine karar verdi. AYM, ihlalin ortadan kaldırılması ve yeniden yargılamanın yapılması için dosyanın Tatvan 2. Asliye Ceza Mahkemesi’e gönderilmesine ve Aygül’e 20 bin TL manevi tazminat cezası ödenmesine hükmetti. 

 

Aygül, 10 Aralık 2014’te “www.bitlisnews.com” adresli haber sitesinde kaleme aldığı “Jeo-Vurgun” başlıklı yazısında, AKP Bitlis Milletvekili Vahit Kiler hakkında kullandığı “kurt siyasetçi” ifadesine nedeniyle hâkim karşısına çıkmıştı. Aygül hakkında Tatvan 2. Asliye Ceza Mahkemesinde “basın yoluyla hakaret etmek” iddiasıyla dava açılmıştı. Davanın 12 Aralık 2015’teki karar duruşmasında, Aygül’e bin 500 TL adli para cezası verilerek, hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı verilmişti. 

Aygül’e daha sonra 2019 yılında bir cinsel istismar olayını haberleştirdiği için “soruşturmanın gizliliğini ihlal” gerekçesiyle açılan davada, Tatvan 2. Asliye Ceza Mahkemesi tarafından 10 ay hapis cezası verilmişti. Aygül’ün bu dava sonucu ceza alarak denetim süresi içinde ikinci kez ceza almış olması nedeniyle, bir önceki hakaret davasının da hükmü açıklanmış ve Aygül’ün her iki davadan da aldığı ceza infaz sürecine girmişti. 

 

 

Medyaradar haber sitesine erişim engeli getirildi 

Turkuaz Medya'nın başvurusu üzerine medyaradar.com haber sitesine erişim engeli getirildi. Engellemenin nedeni olarak, "Ekran Kedisi" adlı köşede 19 Temmuz'da yayımlanan, "Turkuvaz Medya'nın içi boşaldı!" başlıklı bölüm gösterildi. 

İstanbul 3. Sulh Ceza Mahkemesinin 30 Temmuz 2024 tarihli ve 2024/6987 sayılı kararı sonucu, siteye sadece yurt dışı IP adreslerinden ve X üzerinden erişim sağlanabiliyor.  

 

Halk Bank’tan BirGün’e 1 milyon TL’lik tazminat davası 

Halk Bank tarafından www.birgun.net ve BirGün gazetesine 5 Haziran 2024 tarihinde ‘‘Halkbank'tan mafyaya 550 milyon kredi’’ ve ‘‘Halkbank'tan mafyaya kredi’’ başlıklarıyla yayımlanan haberler nedeniyle 1 milyon TL'lik tazminat davası açıldı. Dava dilekçesinde bankanın ticari itibarının zedelendiği öne sürüldü. 

İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi dilekçeyi kabul etti. 

BirGün yazarı Timur Soykan, haberde Ayhan Bora Kaplan soruşturması için hazırlanan MASAK Raporu’nda, Kaplan'ın paravan şirketler aracılığıyla sadece Halkbank'tan 550 milyon TL'den fazla kredi aldığını yazmıştı. 

RTÜK, Halk TV hakkında soruşturma başlattı 

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Başkanı Ebubekir Şahin, 1 Ağustos 2024 günü sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Halk TV hakkında inceleme başlatıldığını duyurdu. 

Şahin paylaşımında şu ifadeleri kullandı: "Filistin’in haklı davasını savunanların, Gazzeli çocuklar katledilmesin diye mücadele edenlerin zalimce şehit edilmesinden rahatsız olmayan, aksine failleri savunan yayıncı zihniyeti kabul etmemiz mümkün değildir. RTÜK olarak her vatandaşımız gibi vicdanlı medya beklentisindeyiz. Halk TV’nin fütursuz yayınları hakkında inceleme başlatılmıştır. Böyle bir yayıncılık anlayışının karşısındayız. Yasayla belirlenen yayıncılık ilkelerini ihlal edenlere fırsat vermedik, vermeyeceğiz de." 

En az 25 gazeteci ve medya çalışanı cezaevinde   

Diren Keser'in tahliye edilmesinin ardından, 2 Ağustos 2024 itibarıyla, Türkiye’de en az 25 gazeteci ve medya çalışanı tutuklu veya hükümlü olarak cezaevinde bulunuyor.  

Ayrıntılı listeye bu bağlantıdan erişilebilir.