Türkiye’de ifade özgürlüğüne yönelik baskının öncelikli hedefi gazeteciler ve akademisyenler. Yüzlerce gazeteci ve akademisyen hakkında soruşturma açıldı, birçoğu tutuklandı. Bu site ifade özgürlüğünü kullandığı için soruşturma ve kovuşturmaya uğrayanlar hakkındaki yasal süreci takip etmektedir.
Instagram yasağını eleştirdiği için tutuklanan Dilruba Kayserilioğlu tahliye edildi; Gökçer Tahincioğlu’na TCK 301’den soruşturma; Jandarmanın talebiyle 69 X hesabına erişim engeli getirildi; RTÜK’ten Tele 1 ve Flash Haber’e ceza
Instagram yasağını eleştirdiği için tutuklanan Dilruba Kayserilioğlu tahliye edildi
Instagram yasağını ve hükümetin politikalarını eleştirdiği gerekçesiyle “Cumhurbaşkanına hakaret” (TCK 299) ve “halkı kin ve düşmanlığa alenen tahrik” (TCK 216) suçlarından tutuklanan Dilbura Kayserilioğlu, 29 Ağustos 2024 günü saat 21:00 sıralarında tahliye edildi.
Tahliye kararının aileye ve avukata bildirilmediğini anlatan Kayserilioğlu'nun annesi, suç duyurusunda bulunacaklarını söyledi: “Dün akşam saatlerinde tahliye edilmiş kızım. Ama ne benim ne de avukatının bundan haberi yok. Avukatı ya da ailesi aranır. Elinde siyah bir poşetle bir anda tahliye etmişler. O saatte bir genç, annesine ya da avukatına haber verilmeden tahliye ediliyor. Kızımın elinde hiçbir şey yok. Kızım bir telefon bulmuş. Öyle aradı beni, o şekilde haber verdi. 'Annecim sakın ağlama. Beni tahliye ettiler' dedi. Arkadaşları vardı. Onları aradım o şekilde gidip aldılar. Bir genç kız. Ya başına bir iş gelse orada. Tenha bir yer. Orası suçluların olduğu bir yer. Avukatlarıyla görüştük. Bu konuda da bir suç duyurumuz olacak.”
İzmir’de Tüylü Mikrofon isimli YouTube kanalında 8 Ağustos 2024 tarihinde yayımlanan videoda Instagram’a getirilen erişim engelini eleştiren Kayserilioğlu, 12 Ağustos 2024 günü tutuklanarak İzmir Aliağa Cezaevine gönderilmişti. İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı, Dilruba Y. hakkında, kısa sürede bir iddianame düzenlemiş ve duruşma için 3 Eylül 2024 tarihi belirlenmişti. Kayserilioğlu'nun avukatı Hüseyin Yıldız geçtiğimiz hafta müvekkilinin tutukluluğuna itiraz etmişti. İtirazı değerlendiren mahkeme, 20 Ağustos günü Kayserilioğlu'nun “Cumhurbaşkanına hakaret” suçundan tahliyesine kararı vermişti. Mahkeme, “halkı kin ve düşmanlığa alenen tahrik” suçundan verilen tutuklama kararına yapılan itirazı ise reddetmişti.
Gökçer Tahincioğlu’na TCK 301’den soruşturma
Gazeteci yazar Gökçer Tahincioğlu hakkında, 31 Mart yerel seçimleri sürecinde “taşıma seçmen” iddialarıyla ilgili görüntüleri paylaşıp, soruşturma çağrısı yaptığı gerekçesiyle “Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetini ve Devletin yargı organlarını alenen aşağılama” (TCK 301) suçlamasıyla soruşturma başlatıldı.
Soruşturma kapsamında 29 Ağustos 2024 günü Ankara Yıldızevler Karakolu’nda ifade veren Tahincioğlu, X platformunda yaptığı paylaşımda, hakkındaki soruşturmanın jandarmanın suç duyurusunda bulunması üzerine başlatıldığını söyledi.
Jandarmanın talebiyle 69 X hesabına erişim engeli getirildi
Gümüşhane Sulh Ceza Hâkimliği, gazeteciler Amberin Zaman, Deniz Tekin, Öznur Değer ve Berçem Mordeniz ile Yeni Yaşam Gazetesi’nin de aralarında bulunduğu 69 X hesabına erişim engeli getirdi.
Gümüşhane İl Jandarma Komutanlığı ekipleri, yürüttükleri “sanal devriye” faaliyetleri kapsamında 69 X hesabının kapatılması talebiyle mahkemeye başvurdu.
Şikâyeti değerlendiren Gümüşhane Sulh Ceza Hâkimliği, “suç işlenmesinin önlenmesi, yaşama hakkı ile kişilerin can ve mal güvenliğinin korunması, milli güvenlik ve kamu düzeninin korunması,” gerekçeleriyle söz konusu hesaplar hakkında “içeriğin çıkarılması ve URL adreslerine erişimin engellenmesi” kararı verdi.
20 Ağustos 2024 tarihli kararda, “terör örgütü propagandası yapmak suçunu oluşturacak şekilde yayımlarının olduğu görülmüş, bu nedenle milli güvenlik ile kamu düzeninin korunması açısından engellenmesinin önem teşkil ettiği değerlendirilmiştir” ifadeleri kullanıldı.
Erişim engeli getirilen hesaplar arasında Halkların Demokratik Partisi (HDP) Onursal Başkanı Ertuğrul Kürkçü ve Hamburg Parlamentosu Sol Parti Grup Eş Başkanı Cansu Özdemir de bulunuyor.
Karar, gereğinin yapılması için Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanlığı'na (BTK) gönderildi.
Anayasa Mahkemesi, polise ve jandarmaya internet ortamında “sanal devriye” yetkisi veren yasa maddesini Anayasa aykırı olduğu gerekçesiyle 2020 yılında iptal etmişti.
RTÜK’ten Tele 1 ve Flash Haber’e ceza
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) üyesi İlhan Taşcı, RTÜK’ün Tele 1 ve Flash Haber’e yüzde 3 idari para cezası ile üç kez program durdurma cezası verdiğini açıkladı.
Haftalık olağan toplantısını yapan RTÜK, Merdan Yanardağ’ın “4 Soru 4 Yanıt” programındaki “Sosyal devleti, laik eğitim düzenini yıktılar. Vakıflar üzerinden bir yolsuzluk rejimi kurdu. 23 yıl yağma ve vurgun dönemi oldu. Muhafazakâr İslamcı bir oligarşi oluşturdular” sözleri nedeniyle Tele 1’e “küçük düşürmekten” cezai müeyyide uyguladı.
Kurul, Flash Haber'e ise ilahiyatçı Cemil Kılıç’ın, “Cemil Kılıç ile Aydınlanma” programında izleyicilerin İslamiyet ile ilgili sorularına verdiği yanıtlara “kendi düşünce ve yorumlarını katarak aktarması” nedeniyle “milli ve manevi değerlere aykırılıktan” ceza kesti.
RTÜK ayrıca, ticari iletişim ve reklam süresi kurallarına uymayan Kafa Radyo, Yıldız En ve Ekin Türk'e de yaptırım uyguladı.
Yeni adli yıl başlıyor
20 Temmuz 2024 tarihinde başlayan adli tatil 1 Eylül’de sona eriyor. Yeni adli yıl, 1 Eylül'ün pazar gününe denk gelmesi nedeniyle, 2 Eylül'de Yargıtayda düzenlenecek törenle başlayacak.
Yeni adli yılın başlamasıyla birlikte adli tatil nedeniyle bekleyen davalar da gelecek haftadan itibaren kaldıkları yerden tekrar görülmeye başlayacak. Davalar arasında gazeteciler, yazarlar, sanatçılar ve diğerlerinin yargılandığı çok sayıda gazetecilik ve ifade özgürlüğü davası da bulunuyor.
Yaklaşan basın ve ifade özgürlüğü davalarının tam listesi için dava takvimimizi inceleyebilirsiniz.
En az 25 gazeteci ve medya çalışanı cezaevinde
23 Ağustos 2024 itibarıyla, Türkiye’de en az 25 gazeteci ve medya çalışanı tutuklu veya hükümlü olarak cezaevinde bulunuyor.
Ayrıntılı listeye bu bağlantıdan erişilebilir.